07 gợi ý đi từ sự hợp tác, đến khả năng lãnh đạo tốt, từ quan sát đến trao cho con cơ hội. Những giá trị Montessori nào mà Ba Mẹ có thể áp dụng vào việc nuôi dạy con mình?

Nuôi dưỡng tinh thần hợp tác với con  

Để xây dựng sự hợp tác với trẻ, chúng ta cần quan tâm đến con như những con người thực sự – hãy cho con biết rằng bạn cảm thấy thích thú khi ở cùng con. Dành thời gian lắng nghe con. Hiểu con và điều con say mê. Hãy vui mừng vì có con và luôn nhất quán gửi đến con một thông điệp: “Con là một người quan trọng trong cuộc đời Ba Mẹ”.

Tự tin để làm tốt vai trò dẫn dắt con

Thể hiện sự quyết đoán trong vai trò làm cha mẹ; hãy nhớ rằng bạn là người chịu trách nhiệm cho con mình. Tìm những cách tôn trọng để hướng con đi đúng hướng; ví dụ, dùng cách miêu tả để hướng sự chú ý và khơi gợi hành động: “Xe bị bẩn rồi, con có thể giúp ba/mẹ cọ rửa bánh xe.” Hãy tích cực và nói cho con biết điều con có thể làm, thay vì những điều chúng không thể làm; “Con có thể giúp mẹ nấu bữa tối hoặc viết thư cho bà.” Sẵn sàng lắng nghe quan điểm của con, nhưng hãy nhớ rằng bạn là người làm ba mẹ. Luôn cố gắng làm gương về hành vi chuẩn mực.

Quan sát con

Quan sát là một công cụ được các giáo viên Montessori sử dụng để hiểu trẻ và nhu cầu của chúng. Hãy dành chút thời gian thoát khỏi cuộc sống bận rộn để lùi lại và quan sát con – điều này có thể giúp bạn hiểu vì sao con hành xử như vậy, con quan tâm đến điều gì, con làm tốt điều gì, con đang gặp khó khăn ở đâu, và bạn có thể hỗ trợ con như thế nào.

Tạo cơ hội để con đóng góp vào cuộc sống gia đình

Liệu bạn có đang thực sự “ưu ái” con mình khi làm hết mọi việc cho con không? Điều đó có giúp con phát triển cảm giác tự trọng thực sự – cảm giác chỉ có được khi con được tin tưởng để đóng góp một cách thực chất – hay không? Độc lập là một trong những động lực lớn nhất của trẻ đang lớn. Bạn có thể giúp con phát triển và thể hiện năng lực của mình tại nhà như thế nào?

Trẻ rất thích được đóng góp vào cuộc sống gia đình. Hãy tin tưởng con và tạo cơ hội để con giúp đỡ. Trẻ có thể tham gia dọn dẹp, chuẩn bị bữa ăn, dọn bàn ăn, tự mặc quần áo, tự tắm, sắp xếp đồ chơi và vật dụng cá nhân, làm vườn, rửa xe, xếp củi, lên kế hoạch thực đơn hàng tuần, và chuẩn bị trà chiều khi nhà có khách. Hãy biến việc này thành niềm vui và trân trọng mọi nỗ lực của con, dù là nhỏ nhất.

Cho con tham gia vào các quyết định của gia đình

Hãy để con là một phần của “nhóm”. Tìm cách để con tham gia vào việc đưa ra các quyết định phù hợp của gia đình. Khi còn nhỏ, con có thể giúp quyết định tối ăn gì hoặc cả nhà sẽ đi công viên hay đi biển. Trẻ lớn hơn có thể tìm kiếm thông tin trên internet để giúp gia đình đưa ra quyết định, như so sánh giá các điểm đến du lịch, tìm nơi bán máy tính rẻ nhất, hay chọn phim để đi xem vào cuối tuần. Khi được tham gia vào quyết định, trẻ sẽ dễ dàng chấp nhận những giới hạn về điều gì là khả thi hơn, và khi lớn lên, điều này sẽ giúp con hiểu ngân sách gia đình có thể chi đến đâu.

Cho con sự tự do tương xứng với mức trách nhiệm mà con có thể đảm nhận

Ba mẹ có thể kỳ vọng rằng con sẽ hành động trong giới hạn đã được đặt ra. Giới hạn số lựa chọn và hướng dẫn những trẻ cần giúp đỡ. Hãy cho con “mượn” sự kiểm soát của bạn cho đến khi con phát triển được khả năng tự kiểm soát của riêng mình. Trong gia đình, hãy cùng nhau trò chuyện để thiết lập ranh giới các hành vi được chấp nhận. Những lựa chọn có giới hạn này sẽ thay đổi khi con lớn lên – nhưng con sẽ luôn cần bạn hỗ trợ và chỉ cho con hướng đi “đúng”.

Tặng con món quà thời gian

Cho con thời gian để tập trung và chú tâm mà không bị phân tâm. Để con thời gian và không gian yên tĩnh để suy nghĩ và mơ mộng. Đừng ép con phải ngồi yên bất động trước màn hình TV hay máy tính đầy mê hoặc. Hãy suy nghĩ về vai trò của công nghệ trong cuộc sống gia đình bạn – liệu nó có đang làm tăng thêm chất lượng cuộc sống của bạn không?

Hãy dành thời gian cho con. Tận dụng mọi cơ hội trong cuộc sống bận rộn để nói chuyện và lắng nghe con – ngồi trong xe ô tô là một thời điểm tuyệt vời để làm điều này. Hãy để con cùng bạn khám phá thế giới mà bạn yêu thích, cho dù đó là câu cá ở cầu tàu, xem một trận thể thao ở công viên, khám phá những đồi cát, tìm hiểu vùng cây bụi, đi xe đạp cùng gia đình, nghe nhạc, hay đi nhảy…. hãy tận hưởng cơ hội được khám phá lại thế giới qua con mắt của con bạn.

Nguồn: Author: Ana Pickering, MANZ. First Published: Montessori Talks to Parents, 2009.